Av. Arb. Billur Güler Aslım, Antalya Muratpaşa’daki bürosunda fikri ve sınai mülkiyet hukuku alanında avukatlık ve marka-patent vekilliği hizmeti vermektedir. TÜRKPATENT nezdinde kayıtlı vekil olarak (vekil sicil no: 2109) marka, patent, faydalı model, tasarım ve coğrafi işaret başvurularını hazırlar; Resmî Bülten’de yayımlanan başvurulara itiraz, Kurum kararlarına karşı itiraz ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu süreçlerini yürütür. Avukat sıfatıyla (Antalya Barosu sicil no: 10304) aynı dosyanın dava aşamasını da üstlenir: tecavüzün tespiti ve durdurulması, ihtiyati tedbir, hükümsüzlük ve tazminat davaları Antalya Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi başta olmak üzere ilgili mahkemelerde takip edilir. Telif hakkı, ticari sır ve haksız rekabet uyuşmazlıklarında da danışmanlık verilir. Turizm, ihracat ve e-ticaret işletmeleri için yurt dışı marka tescili; Ar-Ge yapan şirketler ve teknokent firmaları için patent, çalışan buluşları ve gizlilik sözleşmeleri hizmetin önemli bir bölümünü oluşturur. Antalya dışındaki müvekkillerle, Akşehir ve Konya dahil, başvuru süreçleri çevrim içi yürütülebilir. Görüşmeler Türkçe, İngilizce ve Rusça yapılabilir.

Hangi hak hangi koruma ile korunur?

Sınai mülkiyet hakları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK), eserler ise 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunur. Koruma türü, korunan şeyin niteliğine göre seçilir:

Koruma türü Neyi korur? Koruma süresi Tescil gerekir mi?
Marka Mal ve hizmetleri ayırt eden işaret (isim, logo, slogan, ambalaj) 10 yıl, onar yıllık dönemlerle süresiz yenilenebilir Evet, tekel hakkı tescille doğar
Patent Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir teknik buluş Başvurudan itibaren 20 yıl, uzatılamaz Evet
Faydalı model Buluş basamağı aranmayan, yeni ve sanayiye uygulanabilir buluş Başvurudan itibaren 10 yıl, uzatılamaz Evet
Tasarım Ürünün veya parçasının görünümü (çizgi, renk, biçim, doku) Beşer yıllık dönemlerle en çok 25 yıl Tescilsiz tasarım ilk sunumdan itibaren 3 yıl korunur
Coğrafi işaret Kökeni belirli bir yöreyle özdeşleşmiş ürünün adı Süresiz Evet
Telif hakkı Eser: yazılım, metin, fotoğraf, müzik, görsel tasarım Eser sahibinin ölümünden sonra 70 yıl Hayır, koruma eserin yaratılmasıyla doğar

Marka tescili nasıl yapılır?

Marka başvurusu TÜRKPATENT’e yapılır ve tescil, markanın sahibine Türkiye genelinde başkalarının aynı veya benzer işareti kullanmasını yasaklama hakkı verir. Süreç adım adım şöyle işler:

  1. Ön araştırma: Aynı veya benzer markaların tescilli ya da başvuru aşamasında olup olmadığı incelenir. Reddedilme ve itiraz riskini en çok bu aşama azaltır.
  2. Sınıf seçimi: Mal ve hizmetler Nice sınıflandırmasına göre belirlenir; koruma yalnızca seçilen sınıflar için doğar.
  3. Başvuru ve Kurum incelemesi: Başvuru, mutlak ret nedenleri (ayırt edici olmama, tanımlayıcılık gibi) yönünden incelenir.
  4. Bültende yayın ve itiraz süresi: Uygun bulunan başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır; yayından itibaren iki ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir.
  5. Tescil ve belge: İtiraz yoksa veya reddedilirse marka tescil edilir. İtiraz gelmeyen dosyalarda süreç çoğunlukla altı ay ile bir yıl arasında tamamlanır.
  6. Kullanım ve yenileme: Tescilden sonra beş yıl boyunca ciddi biçimde kullanılmayan marka, talep üzerine TÜRKPATENT tarafından iptal edilebilir. Koruma süresi dolmadan yenileme yapılmalıdır.
  • Resmî Marka Bülteni takibi ve benzer başvurulara itiraz
  • Ret ve itiraz kararlarına karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu başvurusu, gerektiğinde iptal davası
  • Marka devri, lisans, rehin ve birleşme işlemlerinin sicile kaydı
  • Kullanmama nedeniyle iptal talepleri ve savunması

Yurt dışında marka koruması

Türkiye’de alınan tescil yalnızca Türkiye’de koruma sağlar. Turizm, ihracat ve e-ticaret yapan Antalya işletmeleri için yurt dışı koruması çoğu zaman tescil planının parçasıdır:

  • Madrid Protokolü: Türkiye’deki başvuru veya tescile dayanarak TÜRKPATENT üzerinden tek başvuruyla birden fazla ülke seçilebilir.
  • Avrupa Birliği markası: AB Fikri Mülkiyet Ofisi’ne (EUIPO) yapılan tek başvuru, tüm AB ülkelerinde koruma sağlar.
  • Ulusal başvurular: Madrid sistemine taraf olmayan veya ayrı strateji gerektiren ülkelerde doğrudan başvuru yapılır.

Patent, faydalı model ve tasarım

Teknik bir soruna yeni ve buluş basamağı içeren bir çözüm getiren buluşlar patentle korunur. Buluş basamağı şartı aranmayan buluşlar için faydalı model daha hızlı ve daha düşük maliyetli bir seçenektir; ancak koruma süresi yarı yarıyadır. Bir buluşun başvurudan önce fuar, makale veya satış yoluyla açıklanması yenilik şartını ortadan kaldırabilir; bu nedenle başvuru, kamuya açıklamadan önce planlanmalıdır.

  • Buluşun korunabilirliğinin değerlendirilmesi ve tekniğin bilinen durumu araştırması
  • Patent ve faydalı model başvurularının hazırlanması, istem yapısının kurgulanması
  • Tasarım tescili, çoklu tasarım başvuruları ve tescilsiz tasarımın korunması
  • Çalışan buluşları: işverene bildirim, hak talebi ve bedel uyuşmazlıkları
  • Ar-Ge, gizlilik ve teknoloji transferi sözleşmeleri; teknokent firmalarına danışmanlık
  • Hükümsüzlük ve tecavüz davalarında temsil

Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı

Coğrafi işaret, özelliğini veya ününü belirli bir yöreden alan ürünün adını korur ve koruma süresizdir. Başvuruyu ürünün üreticisi tek başına yapamaz; üretici birlikleri, kooperatifler, kamu kurumları ve meslek kuruluşları başvuru yapabilir. Tescilden sonra adın, belirlenen üretim şartlarına uymayan ürünlerde kullanılması yasaklanır. Yöresel ürünlerin tescil dosyası, kullanım denetimi ve tescilli adın izinsiz kullanımına karşı başvurular konusunda danışmanlık verilir.

Telif hakkı, ticari sır ve haksız rekabet

  • Telif hakkı: Yazılım, web sitesi içeriği, fotoğraf ve tasarımların izinsiz kullanımına karşı ihtar, erişimin engellenmesi ve tazminat talepleri; lisans ve eser sözleşmeleri.
  • Ticari sır: Müşteri listesi, formül ve teknik bilgi gibi sırların korunması için gizlilik sözleşmeleri ve çalışan ayrılış süreçleri; ifşa hâlinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükümleri ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında başvuru yolları.
  • Haksız rekabet: Ambalaj ve görünüm taklidi, yanıltıcı reklam ve karıştırılma tehlikesi yaratan işletme adlarına karşı tespit, men ve tazminat davaları.
  • Alan adı: Markayı içeren alan adlarına karşı uyuşmazlık çözüm başvuruları ve marka hakkına dayalı talepler.

Hakkınız ihlal edildiğinde hangi yollar var?

Tescilli bir marka, patent veya tasarımın izinsiz kullanılması hukuk ve ceza yollarıyla durdurulabilir. Hangi yolun önce kullanılacağı delillerin durumuna ve ihlalin boyutuna göre belirlenir:

  • Delil tespiti: Ürünlerin, internet sayfalarının ve satış kayıtlarının mahkeme veya noter aracılığıyla tespit edilmesi.
  • İhtiyati tedbir: Dava sonuçlanmadan taklit ürünlerin satışının durdurulması ve ürünlere el konulması talebi.
  • Hukuk davası: Tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talepleri. Davalara ihtisas mahkemesi olan Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi bakar; ihtisas mahkemesinin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla görev yapar.
  • Ceza yolu: Marka hakkına tecavüz SMK’nın 30. maddesi uyarınca suçtur ve şikâyet üzerine soruşturma başlatılabilir.
  • Arabuluculuk: Fikri mülkiyetten doğan ticari alacak uyuşmazlıklarında dava öncesi arabuluculuk yoluyla çözüm aranabilir.

Sık sorulan sorular

Marka tescili ne kadar sürer?

İtiraz gelmeyen dosyalarda süreç çoğunlukla altı ay ile bir yıl arasında tamamlanır. Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır ve iki aylık itiraz süresi dolduktan sonra tescil işlemine geçilir; itiraz hâlinde süreç uzar.

Tescilsiz marka kullanmak hak sağlar mı?

Tescilsiz kullanım kural olarak markasal tekel hakkı vermez. Önceye dayalı gerçek hak sahipliği ve haksız rekabet hükümleri sınırlı koruma sağlar, ancak ispat yükü ağırdır ve üçüncü kişinin aynı markayı tescil ettirmesini çoğu zaman engellemez.

Patent mi, faydalı model mi almalıyım?

Buluş, alanındaki uzman için açık olmayan bir teknik ilerleme içeriyorsa patent; yeni ve sanayiye uygulanabilir olmakla birlikte buluş basamağı tartışmalıysa faydalı model uygundur. Patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl koruma sağlar.

İşletme adım tescilli bir markaya benziyorsa ne olur?

Ticaret siciline kayıtlı unvan, marka hakkına karşı kendiliğinden koruma sağlamaz. Karıştırılma ihtimali varsa marka sahibi tecavüz ve haksız rekabet hükümlerine dayanarak kullanımın durdurulmasını isteyebilir. Bu nedenle yeni bir işletme adı seçilirken marka araştırması da yapılmalıdır.

Yurt dışında satış yapıyorum; Türkiye’deki tescil yeterli mi?

Hayır. Marka koruması ülkeseldir; satış veya üretim yapılan her ülke için ayrıca koruma gerekir. Madrid Protokolü ile Türkiye’deki başvuruya dayanarak birden fazla ülke tek başvuruda seçilebilir.

Taklit ürün satan bir firmaya karşı ne yapılabilir?

Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile tazminat talepli dava açılabilir; koşulları varsa ihtiyati tedbirle satış durdurulabilir. Ayrıca SMK’nın 30. maddesi kapsamında cezai şikâyet yolu bulunur.

İlgili makaleler

KVKK uyumu ve bilişim hukuku için: KVKK ve bilişim hukuku.

Randevu ve iletişim

Altındağ Mah. 100. Yıl Blv. No:49/9 (Çağlar Apt.), 07050 Muratpaşa / Antalya
Telefon: +90 549 454 76 76
E-posta: bilgi@billurguleraslim.av.tr
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 08:00-19:00, Cumartesi 09:00-12:30

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.